چارچوب مدیریت ریسک

چارچوب مدیریت ریسک NIST چیست؟

زمان مطالعه: ۹ دقیقه

چارچوب مدیریت ریسک NIST چیست؟

NIST RMF (Risk Management Framework) مخفف چارچوب مدیریت ریسک است که توسط موسسه ملی استانداردها و فناوری ایالات متحده (NIST) ایجاد شده است. این چارچوب برای مدیریت ریسک‌های امنیتی و اطلاعاتی در سیستم‌های اطلاعاتی سازمان‌ها به کار می‌رود.

چارچوب مدیریت ریسک-3

تاریخچه و شروع فعالیت NIST RMF

NIST RMF اولین بار در نسخه اولیه NIST Special Publication 800-37 منتشر شد. این نسخه اولیه در فوریه ۲۰۱۰ منتشر شد و چارچوب مدیریت مخاطره را برای سیستم‌های اطلاعاتی فدرال معرفی کرد. نسخه‌های بعدی این چارچوب، به‌ویژه نسخه‌های به‌روز شده NIST SP 800-37، در طول زمان منتشر شدند و بهبودها و تغییرات مختلفی را به همراه داشتند.

 

مولفه‌های اصلی NIST RMF

NIST RMF شامل مراحل زیر است:

Categorize (دسته‌بندی سیستم‌های اطلاعاتی)

Select (انتخاب کنترل‌های امنیتی)

Implement (پیاده‌سازی کنترل‌ها)

Assess (ارزیابی پیاده‌سازی کنترل‌ها)

Authorize (مجوز دادن به سیستم‌ها)

Monitor (نظارت مستمر)

این مراحل به‌طور ساختاریافته و سیستماتیک برای شناسایی، ارزیابی، مدیریت و نظارت بر ریسک‌های امنیتی طراحی شده‌اند.

 

به‌روزرسانی‌های مهم

نسخه دوم NIST SP 800-37، با عنوان “Guide for Applying the Risk Management Framework to Federal Information Systems: A Security Life Cycle Approach”، در دسامبر ۲۰۱۸ منتشر شد. این نسخه شامل به‌روزرسانی‌های مهمی بود که چارچوب RMF را بهبود بخشید و آن را با استانداردهای جدیدتر و تغییرات محیطی تطبیق داد.

چارچوب مدیریت ریسک-4

اهداف و اهمیت اصلی NIST RMF

هدف اصلی NIST RMF ایجاد یک رویکرد استاندارد و قابل تکرار برای مدیریت ریسک‌های امنیتی در سیستم‌های اطلاعاتی است. این چارچوب به سازمان‌ها کمک می‌کند تا:

ریسک‌های امنیتی خود را به‌طور مؤثر مدیریت کنند.

اطمینان حاصل کنند که کنترل‌های امنیتی به‌درستی پیاده‌سازی شده‌اند.

امنیت و یکپارچگی سیستم‌های اطلاعاتی خود را بهبود بخشند.

با الزامات قانونی و استانداردهای بین‌المللی سازگار باشند.

 

NIST RMF یک ابزار قدرتمند برای سازمان‌ها است تا به شیوه‌ای ساختاریافته و جامع، ریسک‌های امنیتی خود را مدیریت کنند و از اطلاعات حساس خود در برابر تهدیدات محافظت نمایند.

چارچوب مدیریت ریسک-5

استاندارد های مهم در حوزه امنیت اطلاعات و مدیریت ریسک

مخاطره (Risk) در حوزه امنیت اطلاعات و مدیریت ریسک به مجموعه‌ای از استانداردها و چارچوب‌های مختلف اشاره دارد که هر یک روش‌ها و راهکارهای خاصی برای مدیریت و کاهش ریسک‌ها ارائه می‌دهند. چهار استاندارد مهم در این حوزه عبارتند از:

 

NIST RMF (Risk Management Framework):

این چارچوب توسط موسسه ملی استانداردها و فناوری ایالات متحده (NIST) ایجاد شده است.

NIST RMF نتیجه هم‌گرایی سه سند مهم NIST Special Publications به نام‌های SP 800-39 (مدیریت مخاطرات برای سیستم‌های اطلاعاتی و سازمان‌ها)، SP 800-37 (راهنمای اجرای RMF) و SP 800-30 (راهنمای ارزیابی ریسک) می‌باشد.

هدف این چارچوب فراهم کردن یک رویکرد جامع و ساختارمند برای مدیریت ریسک‌های امنیتی در سازمان‌هاست.

 

ISO/IEC 27005:

این چارچوب توسط سازمان بین‌المللی استاندارد (ISO) و کمیسیون الکترونیکی بین‌المللی (IEC) منتشر شده است.

ISO/IEC 27005 در زیرمجموعه استانداردهای ISO/IEC 27000 قرار دارد و به طور خاص بر مدیریت ریسک‌های امنیت اطلاعات تمرکز دارد.

این استاندارد شامل راهنمایی‌های جامع برای شناسایی، ارزیابی و مدیریت ریسک‌های مرتبط با امنیت اطلاعات است.

 

OCTAVE (Operationally Critical Threat, Asset, and Vulnerability Evaluation):

چارچوب OCTAVE توسط دانشگاه کارنگی ملون توسعه داده شده است.

این چارچوب بر ارزیابی ریسک‌های امنیتی از طریق شناسایی و تحلیل تهدیدات، دارایی‌ها و آسیب‌پذیری‌ها تمرکز دارد.

OCTAVE به سازمان‌ها کمک می‌کند تا درک بهتری از محیط تهدید و آسیب‌پذیری‌های خود داشته باشند و اقدامات مناسبی برای مدیریت ریسک‌ها انجام دهند.

 

FAIR (Factor Analysis of Information Risk):

این چارچوب توسط موسسه FAIR منتشر شده است.

مقاله پیشنهادی:  بازار چیست و عوامل مؤثر بر آن کدامند؟

FAIR بر تحلیل و اندازه‌گیری دقیق‌تر ریسک‌های اطلاعاتی، با تأکید بر احتمال بروز حوادث و تاثیرات آن‌ها بر فعالیت‌های تجاری تمرکز دارد.

این چارچوب ابزارهایی را برای سازمان‌ها فراهم می‌کند تا بتوانند ریسک‌های امنیتی خود را به شیوه‌ای کمی و قابل مقایسه اندازه‌گیری و مدیریت کنند.

این چهار چارچوب هر یک به نوبه خود به سازمان‌ها کمک می‌کنند تا به شیوه‌ای ساختارمند و موثر ریسک‌های امنیتی را شناسایی، ارزیابی و مدیریت کنند، و به این ترتیب امنیت اطلاعات و دارایی‌های سازمانی را بهبود بخشند.

 

چارچوب مدیریت ریسک (RMF)

چارچوب مدیریت ریسک (RMF) به‌عنوان یک فرآیند ساختاریافته تعریف می‌شود که به سازمان‌ها اجازه می‌دهد ریسک‌های خود را شناسایی، ارزیابی و تا حد قابل قبول کاهش دهند، و اطمینان حاصل کنند که این ریسک‌ها در سطح کنترل‌شده‌ای قرار دارند. RMF رویکردی سیستماتیک برای مدیریت ریسک است و به سازمان‌ها کمک می‌کند تا امنیت و عملکرد سیستم‌های خود را بهبود بخشند. یکی از چارچوب‌های موفق و پرکاربرد در این حوزه NIST RMF است.

چارچوب مدیریت ریسک-1

مولفه‌های NIST RMF

NIST RMF شامل مراحل مختلفی است که به سازمان‌ها کمک می‌کند تا یک رویکرد جامع برای مدیریت ریسک‌های امنیتی اتخاذ کنند. این مراحل عبارتند از:

Categorize (دسته‌بندی)

سیستم‌های اطلاعاتی را دسته‌بندی کنید تا بتوانید حساسیت داده‌ها و اهمیت سیستم‌ها را مشخص کنید. این مرحله با توجه به اثرات بالقوه یک نقض امنیتی انجام می‌شود.

 

Select (انتخاب)

کنترل‌های امنیتی مناسب را با توجه به دسته‌بندی سیستم‌ها انتخاب کنید. این کنترل‌ها باید با استانداردها و سیاست‌های سازمان سازگار باشند.

 

Implement (پیاده‌سازی)

کنترل‌های انتخاب‌شده را در سیستم‌های اطلاعاتی پیاده‌سازی کنید. این مرحله شامل انجام اقدامات فنی و مدیریتی لازم برای تحقق کنترل‌های امنیتی است.

 

Assess (ارزیابی)

پیاده‌سازی کنترل‌های امنیتی را ارزیابی کنید تا اطمینان حاصل شود که آن‌ها به‌درستی و به‌طور مؤثر اجرا شده‌اند. این ارزیابی‌ها باید منظم و دقیق باشند.

 

Authorize (مجوز دادن)

بر اساس ارزیابی انجام‌شده، تصمیم بگیرید که آیا سیستم می‌تواند عملیاتی شود یا خیر. این تصمیم باید به تأیید مدیریت عالی برسد.

 

Monitor (نظارت)

نظارت مداوم بر سیستم‌های اطلاعاتی و کنترل‌های امنیتی آن‌ها برای شناسایی و پاسخ به تغییرات و تهدیدات جدید. این مرحله شامل بازنگری‌های دوره‌ای و آزمایش‌های منظم است.

 

 

چارچوب مدیریت ریسک (RMF) کمی یا کیفی؟

چارچوب مدیریت ریسک (RMF) در اصل یک سیستم کیفی است، اما می‌تواند شامل عناصر کمی نیز باشد. RMF به عنوان یک فرآیند ساختاریافته و سیستمی برای شناسایی، ارزیابی، و مدیریت ریسک‌های امنیتی طراحی شده است و عمدتاً بر ارزیابی‌های کیفی متمرکز است. این ارزیابی‌ها شامل تحلیل‌های مبتنی بر قضاوت و تجربه انسانی، تحلیل‌های مقایسه‌ای، و ارزیابی‌های تخصصی می‌باشند.

 

ارزیابی کیفی در RMF:

شناسایی ریسک‌ها:

با استفاده از تکنیک‌های کیفی مانند مصاحبه‌ها، جلسات گروهی، و بررسی مستندات.

 

ارزیابی احتمال و تأثیر ریسک‌ها:

از طریق روش‌های کیفی مانند ماتریس‌های ریسک که در آن احتمال وقوع و تأثیر ریسک‌ها به صورت کیفی (مثلاً کم، متوسط، زیاد) ارزیابی می‌شوند.

 

تحلیل تهدیدها و آسیب‌پذیری‌ها:

با استفاده از روش‌های کیفی برای شناسایی نقاط ضعف و تهدیدهای بالقوه.

 

عناصر کمی در RMF:

تجزیه و تحلیل کمی ریسک:

ممکن است شامل ارزیابی‌های آماری و مدل‌های ریاضی برای محاسبه احتمال و تأثیر دقیق‌تر ریسک‌ها باشد.

 

ارزیابی مالی و هزینه-فایده:

تحلیل‌های کمی می‌توانند برای محاسبه هزینه‌های مرتبط با ریسک و همچنین مزایای اجرای کنترل‌ها و اقدامات امنیتی استفاده شوند.

 

مدل‌های تصمیم‌گیری:

استفاده از داده‌های کمی برای بهینه‌سازی تصمیم‌گیری و تخصیص منابع بهینه برای کاهش ریسک.

چارچوب مدیریت ریسک-6

بهره گیری از RFM چه مزایایی دارد؟

بهره‌گیری از چارچوب مدیریت مخاطره (Risk Management Framework یا RMF) مزایای متعددی دارد که به بهبود مدیریت ریسک و امنیت اطلاعات سازمان‌ها کمک می‌کند. برخی از این مزایا عبارتند از:

مقاله پیشنهادی:  هر آنچه باید درباره نحوه معرفی یک محصول جدید بدانید!

 

۱. ساختاریافته و سیستماتیک

رویکرد منظم:

RMF یک رویکرد گام‌به‌گام و ساختاریافته برای شناسایی، ارزیابی، مدیریت و نظارت بر ریسک‌های امنیتی ارائه می‌دهد. این رویکرد سیستماتیک به سازمان‌ها کمک می‌کند تا فرآیندهای امنیتی خود را به طور منظم و دقیق مدیریت کنند.

 

۲. ارتقاء امنیت و کاهش ریسک

شناسایی و کاهش مخاطره:

با استفاده از RMF، سازمان‌ها می‌توانند ریسک‌های امنیتی را به‌طور مؤثر شناسایی و ارزیابی کرده و اقدامات مناسبی برای کاهش این ریسک‌ها انجام دهند.

 

افزایش امنیت سیستم‌ها:

پیاده‌سازی کنترل‌های امنیتی موثر باعث بهبود امنیت کلی سیستم‌های اطلاعاتی می‌شود.

 

۳. تطابق با استانداردها و مقررات

همگامی با الزامات قانونی:

RMF به سازمان‌ها کمک می‌کند تا با استانداردها و مقررات بین‌المللی و داخلی مانند NIST، ISO/IEC 27001 و سایر الزامات قانونی مطابقت داشته باشند.

 

ارائه مدارک و شواهد:

با استفاده از RMF، سازمان‌ها می‌توانند مدارک و شواهد مستندی از فرآیندهای مدیریت ریسک خود ارائه دهند که در بازرسی‌ها و ممیزی‌ها کمک‌کننده است.

 

۴. بهبود مستمر و انعطاف‌پذیری

نظارت و ارزیابی مداوم:

RMF بر نظارت و ارزیابی مداوم کنترل‌های امنیتی تأکید دارد، که به شناسایی و پاسخ به تهدیدات جدید و تغییرات محیطی کمک می‌کند.

 

انعطاف‌پذیری:

این چارچوب قابل تطبیق با نیازها و شرایط مختلف سازمان‌ها است، از سازمان‌های کوچک تا بزرگ.

 

۵. افزایش آگاهی و آموزش

آگاهی سازمانی:

استفاده از RMF به افزایش آگاهی سازمانی در مورد ریسک‌های امنیتی و اهمیت مدیریت آن‌ها کمک می‌کند.

آموزش و فرهنگ‌سازی:

پیاده‌سازی RMF می‌تواند به عنوان یک ابزار آموزشی برای کارکنان عمل کند و فرهنگ امنیت اطلاعات را در سازمان تقویت کند.

 

۶. تصمیم‌گیری بهتر

اطلاعات دقیق‌تر:

RMF اطلاعات دقیق‌تری در مورد ریسک‌ها و وضعیت امنیتی سیستم‌ها فراهم می‌کند که به مدیران کمک می‌کند تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرند.

 

پشتیبانی از استراتژی‌های تجاری:

مدیریت مؤثر ریسک‌های امنیتی می‌تواند به حمایت از استراتژی‌های تجاری سازمان و دستیابی به اهداف کسب‌وکار کمک کند.

 

۷. حفظ و افزایش اعتبار سازمان

افزایش اعتماد ذینفعان:

پیاده‌سازی یک RMF کارآمد می‌تواند به افزایش اعتماد مشتریان، شرکا و سایر ذینفعان به امنیت اطلاعات سازمان منجر شود.

 

کاهش احتمال وقوع حوادث:

با کاهش احتمال وقوع حوادث امنیتی و نقض داده‌ها، اعتبار و شهرت سازمان حفظ و تقویت می‌شود.

استفاده از چارچوب مدیریت مخاطره (RMF) می‌تواند به سازمان‌ها کمک کند تا فرآیندهای امنیتی خود را بهبود بخشند، ریسک‌ها را به‌طور مؤثر مدیریت کنند و از اطلاعات حساس خود در برابر تهدیدات محافظت نمایند.

 

معایب بهره گیری ازRMF

پیچیدگی و زمان‌بر بودن:

اجرای RMF ممکن است پیچیده و زمان‌بر باشد. این فرایند نیازمند تحلیل‌های دقیق و انجام مراحل متعدد است که ممکن است زمان زیادی را به خود اختصاص دهد.

 

نیاز به منابع و تخصص:

اجرای موفق RMF نیازمند منابع قابل توجه و تخصص بالاست. سازمان‌ها باید از افراد ماهر و متخصص در حوزه امنیت اطلاعات و مدیریت ریسک استفاده کنند که ممکن است هزینه‌بر باشد.

 

هزینه‌های بالا:

استفاده از RMF ممکن است هزینه‌های قابل توجهی را برای سازمان به همراه داشته باشد. این هزینه‌ها شامل استخدام نیروی متخصص، آموزش کارکنان، و پیاده‌سازی ابزارهای مورد نیاز است.

 

انعطاف‌پذیری محدود:

چارچوب‌های مدیریت ریسک ممکن است انعطاف‌پذیری کمی داشته باشند و به سختی بتوان آن‌ها را با نیازها و شرایط خاص سازمان‌ها تطبیق داد.

مقاله پیشنهادی:  چگونه یک بیزینس پلن داخلی بنویسیم؟

 

مقاومت در برابر تغییرات:

برخی از کارکنان ممکن است در برابر تغییرات و پذیرش روش‌های جدید مدیریت ریسک مقاومت نشان دهند که می‌تواند اجرای RMF را دشوارتر کند.

 

تمرکز بیش از حد بر فرآیندها:

ممکن است برخی سازمان‌ها به جای تمرکز بر نتایج واقعی، بیش از حد بر اجرای دقیق فرآیندهای RMF متمرکز شوند، که این امر می‌تواند به کاهش کارایی منجر شود.

 

تطبیق‌پذیری با فناوری‌های جدید:

با پیشرفت سریع فناوری، چارچوب‌های مدیریت ریسک باید به طور مداوم به‌روزرسانی شوند تا با تهدیدات و چالش‌های جدید سازگار باشند. این نیاز به به‌روزرسانی مداوم می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

چارچوب مدیریت ریسک-2

ارائه یک نمونه عملی و گام به گام استفاده از RMF

برای ارائه یک نمونه عملی و گام به گام از شرکتی که از چارچوب مدیریت مخاطره (Risk Management Framework یا RMF) استفاده کرده است، فرض کنیم شرکت “آیتی هما” که در حوزه فناوری اطلاعات فعالیت می‌کند، تصمیم به پیاده‌سازی RMF گرفته است. این شرکت باید مراحل مختلفی را طی کند تا RMF را به‌طور کامل پیاده‌سازی کند. در ادامه مراحل گام به گام این پیاده‌سازی آمده است:

 

۱. Categorize (دسته‌بندی سیستم‌های اطلاعاتی)

فعالیت‌ها:

شناسایی تمامی سیستم‌های اطلاعاتی موجود در شرکت.

ارزیابی اهمیت هر سیستم بر اساس حساسیت داده‌ها و تاثیر احتمالی در صورت نقض امنیت.

دسته‌بندی سیستم‌ها به سطوح مختلف حساسیت (مثلاً بالا، متوسط، پایین).

مثال:

مالی به‌عنوان حساسیت بالا.

سیستم مدیریت منابع انسانی به‌عنوان حساسیت متوسط.

ایمیل داخلی به‌عنوان حساسیت پایین.

 

۲. Select (انتخاب کنترل‌های امنیتی)

فعالیت‌ها:

انتخاب کنترل‌های امنیتی مناسب برای هر دسته‌بندی از سیستم‌ها بر اساس استانداردهای NIST.

مشاوره با کارشناسان امنیتی برای انتخاب کنترل‌های مناسب.

مثال:

برای سیستم مالی: رمزنگاری داده‌ها، احراز هویت چندعاملی، نظارت پیوسته بر فعالیت‌ها.

برای سیستم منابع انسانی: کنترل دسترسی مبتنی بر نقش (RBAC)، آموزش امنیتی کارکنان.

 

۳. Implement (پیاده‌سازی کنترل‌ها)

فعالیت‌ها:

پیاده‌سازی کنترل‌های امنیتی انتخاب‌شده در سیستم‌های مختلف.

اطمینان از اینکه تمامی کنترل‌ها به‌طور کامل و صحیح پیاده‌سازی شده‌اند.

مثال:

پیاده‌سازی رمزنگاری داده‌ها در سیستم مالی.

ایجاد و اعمال سیاست‌های کنترل دسترسی در سیستم منابع انسانی.

 

۴. Assess (ارزیابی پیاده‌سازی کنترل‌ها)

فعالیت‌ها:

ارزیابی و تست کنترل‌های پیاده‌سازی‌شده برای اطمینان از اثربخشی آن‌ها.

انجام آزمایش‌های نفوذپذیری و شبیه‌سازی حملات.

مثال:

ارزیابی امنیتی سیستم مالی با استفاده از تست نفوذپذیری.

بررسی لاگ‌ها و گزارش‌های امنیتی سیستم منابع انسانی.

 

۵. Authorize (مجوز دادن به سیستم‌ها)

فعالیت‌ها:

تهیه گزارش جامع از ارزیابی‌ها و ارائه آن به مدیریت عالی.

تصمیم‌گیری مدیریت در مورد مجوز بهره‌برداری از سیستم‌ها بر اساس نتایج ارزیابی.

مثال:

ارائه گزارش امنیتی سیستم مالی به مدیریت و دریافت تاییدیه نهایی برای بهره‌برداری.

مستندسازی تمامی فرآیندها و تصمیمات.

 

۶. Monitor (نظارت مستمر)

فعالیت‌ها:

نظارت پیوسته بر سیستم‌های اطلاعاتی و کنترل‌های امنیتی.

شناسایی و پاسخ به تهدیدات جدید و تغییرات محیطی.

انجام بازنگری‌های دوره‌ای و به‌روزرسانی کنترل‌ها.

مثال:

نظارت بر فعالیت‌های سیستم مالی و تحلیل رفتارهای غیرعادی.

به‌روزرسانی سیاست‌های امنیتی سیستم منابع انسانی با توجه به تهدیدات جدید.

 

شرکت “آیتی هما” با استفاده از RMF توانست یک فرآیند مدیریت ریسک ساختاریافته و جامع پیاده‌سازی کند. این فرآیند باعث شد تا ریسک‌های امنیتی به‌طور مؤثر شناسایی و مدیریت شوند و امنیت کلی سیستم‌های اطلاعاتی شرکت بهبود یابد. از طریق این مراحل، آیتی هما توانست اطمینان حاصل کند که ریسک‌ها در سطح قابل قبول و کنترل‌شده‌ای قرار دارند و سازمان در برابر تهدیدات امنیتی محافظت می‌شود.

 

بیشتر بخوانید:

رستوران KFC: داستان گذشته‌ای سخت تا آینده‌ای درخشان!

تاریخچه ی برند فیلیپس؛ یک قرن نوآوری

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *